Chỉ tính riêng giá dầu diesel tăng cao, người trồng cà phê ở Tây Nguyên đã phải mất thêm gần 3.000 tỉ đồng/năm, chưa kể nhiều chi phí khác tăng theo như phân bón, nhân công…
Xem thêm: Cách giảm tưới nước cà phê mùa khô
Tình hình căng thẳng này một lần nữa cho thấy, người trồng cà phê không thể tiếp tục duy trì lối canh tác lạc hậu, tốn kém và gây hại cho môi trường sinh thái.
Tưới nước, bón phân hợp lý và trồng cây che bóng sẽ giúp
người trồng cà phê tiết kiệm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận.
Đầu vào tăng thêm hàng nghìn tỉ
Chỉ trong vòng một tháng qua, giá dầu diesel đã tăng từ 14.750 đồng/lít lên 21.100 đồng/lít. Ông Nguyễn Hải (người trồng cà phê ở xã Ea Ral, huyện Ea H’leo, Đắc Lắc) khái toán: “1ha cà phê cần 400 lít dầu diesel/năm, với mức tăng 6.350 đồng/lít, chi phí tăng thêm là 2.540.000 đồng/ha”. Với hơn 400.000ha cà phê toàn vùng, nhu cầu tiêu thụ khoảng 444.000m3 dầu/năm, người trồng cà phê Tây Nguyên phải bỏ ra thêm hơn 2.819 tỉ đồng/năm.
Bên cạnh đó, giá phân bón cũng liên tục tăng mạnh từ sau Tết Nguyên đán. Hiện giá sa Nhật (loại hạt trung trắng) đã tăng từ 4,7 triệu đồng/tấn lên 5,4 triệu đồng/tấn, urea Trung Quốc (loại hạt đục) tăng từ 8,8 triệu lên 10 triệu, kali Israel (dạng hạt) tăng từ 10,6 triệu lên 11,5 triệu.
Theo quy trình bón phân phổ biến, cà phê có năng suất dưới 3,5 tấn/ha thì phải bón 205kg sa, 800kg urea, 800kg kali, 1.050kg lân. Nếu tạm lấy mức tăng giá phân bón khoảng 2 triệu đồng/ha, nông dân Tây Nguyên lại mất thêm không dưới 800 tỉ đồng.năm.
Biến đổi khí hậu cũng là yếu tố làm tăng chi phí sản xuất cà phê, mà biểu hiện rõ nhất là nước mặt ngày càng cạn kiệt, nước ngầm chui sâu. Một khảo sát của đoàn quy hoạch và điều tra tài nguyên nước 704 cho thấy, hiện nước ngầm ở Tây Nguyên đã sụt xuống 3 – 5m so với năm 2006.
Theo đó năng lực khai thác của giếng khoan toàn vùng cũng đã giảm từ 600.000m3/ngày xuống còn 400.000m3/ngày. Còn theo dự báo của ngành nông nghiệp các tỉnh Tây Nguyên, trong 2 đợt tưới còn lại từ nay đến hết mùa khô, khoảng 1/3 diện tích cà phê toàn vùng sẽ không còn nước tưới.
Cắt giảm đầu tư, vẫn tăng lãi
Hiện năng suất cà phê bình quân của VN là 2,3 tấn/ha, nhưng theo các nghiên cứu thực nghiệm của Viện KHKT nông – lâm nghiệp Tây Nguyên, cà phê được chăm sóc đúng quy trình kỹ thuật hoàn toàn có thể đạt năng suất trên 3,5 tấn/ha. Muốn vậy, trước hết người trồng cà phê phải tưới nước tiết kiệm (450 lít/gốc thay vì 650 lít/gốc), bởi việc tưới xả láng không chỉ lãng phí tài nguyên mà còn làm giảm năng suất cà phê.
TS Lê Ngọc Báu – Viện trưởng Viện KHKT nông – lâm nghiệp Tây Nguyên – còn cho rằng, người trồng cà phê VN phải cắt giảm từ 10 – 23% lượng phân bón (tùy nơi), đây chính là tỉ lệ thừa làm tăng chi phí sản xuất. Bên cạnh đó, trồng cây che bóng cho các vườn cà phê cũng là yêu cầu không thể trì hoãn.
Thực tế cho thấy, trên 20% số diện tích cà phê có cây che bóng của Đắk Lắk chỉ phải tưới 3 đợt, giảm từ 1 – 2 đợt tưới cho nông dân, tiết kiệm hàng nghìn tỉ đồng đầu tư thuỷ lợi cho ngân sách (khoảng 15 hồ chứa dung tích lớn). Ngoài ra, cây che bóng còn cho thu nhập trên vườn cà phê tăng thêm 25% từ quả (bơ sáp, sầu riêng…), chưa kể nguồn thu đáng kể từ khai thác gỗ (mít, muồng…).
Theo ông Nguyễn Văn Sinh – PGĐ Sở NNPTNT Đắk Lắk – lợi ích từ quy trình canh tác này đã rõ, song nhiều năm qua chính quyền và cơ quan chức năng vẫn phải ra sức vận động người dân thực hiện. Nhưng hơn bao giờ hết, giá vật tư tăng cao đang là động lực để người trồng cà phê Tây Nguyên nhanh chóng từ bỏ lối canh tác lãng phí, triệt để áp dụng quy trình sản xuất khoa học để giảm chi phí đầu vào, tăng lợi nhuận.
Nguồn : GiaCaPhe ( https://giacaphe.com/12535/san-xuat-ca-phe-tu-bo-loi-canh-tac-lang-phi/ )
